(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 299

॥ శ్రీః ॥
3.299. అధ్యాయః 299
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
అకస్మాచ్చక్షుర్లాభతుష్టనాపి పుత్రానాగమవిషణ్ణేన ద్యుమత్సేనన తత్రతత్రతదన్వేషణం ॥ 1 ॥
ఋషిగణేన శుభనిమిత్తజ్ఞాపనేన సమాశ్వాసితే తస్మిన్సావిత్ర్యాసహ సత్యవతా పితురాశ్రమాభిగమనం ॥ 2 ॥
మునిగణాయ సావిత్ర్యా వనే వృత్తవృత్తాంతనివేదనం ॥ 3 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

మార్కండేయ ఉవాచ। 3-299-0x(2800)(27489)
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు ద్యుమత్సేనో మహాబలః।
లబ్ధచక్షుః ప్రసన్నాయాం దృష్ట్యాం సర్వం దదర్శ హ ॥ 3-299-1(27490)
స సర్వానాశ్రమాన్గత్వా శైబ్యయా సహ భార్యయా।
పుత్రహేతోః పరామార్తిం జగామ భరతర్షభ ॥ 3-299-2(27491)
తావాశ్రమాన్నదీశ్చైవవనాని చ సరాంసి చ।
తస్యాం నిశి విచిన్వంతౌ దంపతీ పరిజగ్మతుః ॥ 3-299-3(27492)
శ్రుత్వా శబ్దం తు యం కంచిదున్ముఖౌ సుతశంకయా।
సావిత్రీసహితోఽభ్యేతి సత్యవానిత్యభాషతాం ॥ 3-299-4(27493)
భిన్నైశ్చ పరుషైః పాదైః సవ్రణైః శోణితోక్షితైః।
కుశకణఅటకవిద్ధాంగావునమత్తావివ ధావతః ॥ 3-299-5(27494)
తతోఽభిసృత్య తైర్విప్రైః సర్వైరాశ్రమవాసిభిః।
పరివార్య సమాశ్వాస్య తావానీతౌ స్వమాశ్రమం ॥ 3-299-6(27495)
తత్రభార్యాసహాయః స వృతో వృద్ధైస్తపోధనైః।
ఆశ్వాసితోపి చిత్రార్థైః పూర్వరాజకథాశ్రయైః ॥ 3-299-7(27496)
తతస్తౌ పునరాశ్వస్తౌ వృద్ధౌ పుత్రదిదృక్షయా।
బాల్యవృత్తాని పుత్రస్య సావిత్ర్యా దర్శనాని చ।
శోకం జగ్మతురన్యోన్యం స్మరంతౌ భృశదుఃఖితౌ ॥ 3-299-8(27497)
హాపుత్ర హాసాధ్వి వధు క్వాసిక్వాసీత్యరోదతాం।
బ్రాహ్మణః సత్యవాక్యేషామువాచేదం తయోర్వచః ॥ 3-299-9(27498)
సువర్చా ఉవాచ। 3-299-10x(2801)
యథాస్య భార్యా సావిత్రీ తపసా చ దమేన చ।
ఆచారేణ చ సంయుక్తా తథా జీవతి సత్యవాన్ ॥ 3-299-10(27499)
గౌతమ ఉవాచ। 3-83-299x(2802)
వేదాః సాంగా మయాఽధీతాస్తపో మే సంచితం మహత్।
కౌమారబ్రహ్మచర్యం చ గురవోఽగ్నిశ్చ తోషితాః ॥ 3-299-11(27500)
సమాహితేన చీర్ణాని సర్వాణ్యేవ వ్రతాని మే।
వాయుభక్షోపవాసశ్చ కృతోమే విధివత్సదా ॥ 3-299-12(27501)
అనేన తపసా వేద్మి సర్వం పరచీకీర్షితం।
సత్యమేతన్నిబోధధ్వం ధ్రియతే సత్యవానితి ॥ 3-299-13(27502)
శిష్య ఉవాచ। 3-299-14x(2803)
ఉపాధ్యాయస్య మే వక్రాద్యథా వాక్యం వినిఃసృతం।
నైవ జాతు భవేన్మిథ్యా తథా జీవతి సత్యవాన్ ॥ 3-299-14(27503)
ఋషయ ఊచుః। 3-299-15x(2804)
యథాఽస్య భార్యా సావిత్రీ సర్వైరేవ సులక్షణైః।
అవైధవ్యకరైర్యుక్తా తథా జీవతి సత్యవాన్ ॥ 3-299-15(27504)
భారద్వాజ ఉవాచ। 3-299-16x(2805)
యథాఽస్య భార్యా సావిత్రీ తపసా చ దమేన చ।
ఆచారేణ చ సంయుక్తా తథా జీవతి సత్యవాన్ ॥ 3-299-16(27505)
దాల్భ్యా రఉవాచ। 3-299-17x(2806)
యథా దృష్టిః ప్రవృత్తా తే సావిత్ర్యాశ్చ యథా వ్రతం।
గతాఽఽహారమకృత్వైవ తథా జీవతి సత్యవాన్ ॥ 3-299-17(27506)
ఆపస్తంబ ఉవాచ। 3-299-18x(2807)
యథా వదంతి శాంతాయాం దిశి వై మృగపక్షిణః।
పార్థివీం చైవవృద్ధిం తే తథా జీవతి సత్యవాన్ ॥ 3-299-18(27507)
ధౌంయ ఉవాచ। 3-299-19x(2808)
సర్వైర్గుణైరుపేతస్తే యథా పుత్రో జనప్రియః।
దీర్ఘాయుర్లక్షణోపేతస్తథా జీవతి స్యవాన్ ॥ 3-299-19(27508)
మార్కండేయ ఉవాచ। 3-299-20x(2809)
ఏవమాశ్వాసితస్తైస్తు సత్యవాగ్భిస్తపస్విభిః।
తాంస్తాన్విగణయన్సర్వాంస్తతః స్థిర ఇవాభవత్ ॥ 3-299-20(27509)
తతో ముహూర్తాత్సావిత్రీ భర్త్రా సత్వతా సహ।
ఆజగామాశ్రమం రాత్రౌ ప్రహృష్టా ప్రవివేశ హ ॥ 3-299-21(27510)
`దృష్ట్వా చోత్పతితాః సర్వేహర్షం జగ్ముశ్చ తే ద్విజాః।
కంఠం మాతా పితా చాస్య సమాలింగ్యాభ్యరోదతాం' ॥ 3-299-22(27511)
బ్రాహ్మణా ఊచుః। 3-299-23x(2810)
పుత్రేణ సంగతం త్వాం తు చక్షుష్మంతం నిరీక్ష్య చ।
సర్వే వయం వై పృచ్ఛామో వృద్ధిం వై పృథివీపతే ॥ 3-299-23(27512)
సమాగమేన పుత్రస్య సావిత్ర్యా దర్శనేన చ।
చక్షుషశ్చాత్మనో లాభాత్రిభిర్దిష్ఠ్యా వివర్ధసే ॥ 3-299-24(27513)
సర్వైరస్మాభిరుక్తం యత్తథా తన్నాత్రసంశయః।
భూయోభూయః సమృద్ధిస్తే క్షిప్రమేవ భవిష్యతి ॥ 3-299-25(27514)
మార్కండేయ ఉవాచ। 3-299-26x(2811)
తతోఽగ్నిం తత్ర సంజ్వాల్య ద్విజాస్తే సర్వ ఏవ హి।
ఉపాసాంచక్రిరే పార్థ ద్యుమత్సేనం మహీపతిం ॥ 3-299-26(27515)
శైవ్యా చ సత్యవాంశ్చైవ సావిత్రీ చైకతః స్థితాః।
సర్వైస్తైరభ్యనుజ్ఞాతా విశోకా సముపావిశన్ ॥ 3-299-27(27516)
తతో రాజ్ఞా సహాసీనాః సర్వే తే వనవాసినః।
జాతకౌతూహలాః పార్థ పప్రచ్ఛుర్నృపతేః సుతం ॥ 3-299-28(27517)
ప్రాగేవ నాగతం కస్మాత్సభార్యేణ త్వయా విభో।
విరాత్రే చాగతం కస్మాత్కోను బంధస్తవాభవత్ ॥ 3-299-29(27518)
సంతాపితః పితా మాతా వయం చైవ నృపాత్మజ।
కస్మాదితి న జానీమస్తత్సర్వం వక్తుమర్హిసి ॥ 3-299-30(27519)
సత్యవానువాచ। 3-299-31x(2812)
పిత్రాఽహమభ్యనుజ్ఞాతః సావిత్రీసహితో గతః।
అథ మేఽభూచ్ఛిరోదుఃఖం వనే కాష్ఠాని భిందతః ॥ 3-299-31(27520)
సుప్తశ్చాహం వేదనయా చిరమిత్యుపలక్షయే।
తావత్కాలం న చ మయా సుప్తపూర్వం కదాచన ॥ 3-299-32(27521)
సర్వేషామేవ భవతాం సంతాపో మా భవేదితి।
అతో విరాత్రాగమనం నాన్యదస్తీహ కారణం ॥ 3-299-33(27522)
గౌతమ ఉవాచ। 3-299-34x(2813)
అకస్మాచ్చక్షుః ప్రాప్తిర్ద్యుమత్సేనస్య తే పితుః।
నాస్య త్వం కారణం వేత్సి సావిత్రీ వక్తుమర్హతి ॥ 3-299-34(27523)
శ్రోతుమిచ్ఛామి సావిత్రి త్వం హి వేత్థ పరావరం।
త్వాం హి జానామి సావిత్రి సావిత్రీమివ తేజసా ॥ 3-299-35(27524)
త్వమత్ర హేతుం జానీషే తస్మాత్సత్యం నిరుచ్యతాం।
రహస్యం యది తే నాస్తి కించిదత్ర వదస్వ నః ॥ 3-299-36(27525)
సావిత్ర్యువాచ। 3-299-37x(2814)
ఏవమేతద్యథా వేత్థ సంకల్పో నాన్యథా హి వః।
న హి కించిద్రహస్యం మే శ్రూయతాం తథ్యమేవ యత్ ॥ 3-299-37(27526)
మృత్యుర్మే పత్యురాఖ్యాతో నారదేన మహాత్మనా।
స చాద్య దివసః ప్రాప్తస్తతో నైనం జహాంయహం ॥ 3-299-38(27527)
సుప్తం చైనం సాక్షాదుపాగచ్ఛత్సకింకరః।
స ఏనమనయద్బద్ధ్వా దిశం పితృనిషేవితాం ॥ 3-299-39(27528)
అస్తౌషం తమహం దేవం సత్యేన వచసా విభుం।
పంచ వై తేన మే దత్తా వరాః శృణుత తాన్మమ ॥ 3-299-40(27529)
చక్షుషీ చ స్వరాజ్యంచ ద్వౌ వరౌ శ్వశురస్య మే।
లబ్ధం పితుః పుత్రశతం పుత్రాణాం చాత్మనః శతం ॥ 3-299-41(27530)
చతుర్వర్షశతాయుర్మే భర్తా లబ్ధశ్చ సత్యవాన్।
భర్తుర్హి జీవితార్థం తు మయా చీర్ణం త్విదం వ్రతం। 3-299-42(27531)
ఏతత్సర్వం మయాఽఽఖ్యాతం కారణం విస్తరణ వః।
యథావృత్తం సుఖోదర్కమిదం దుఃఖం మహన్మమ ॥ 3-299-43(27532)
ఋషయ ఊచుః। 3-299-44x(2815)
నిమజ్జ్మానం వ్యసనైరభిద్రుతం
కులం నరంద్రస్య తమోమయే హ్రదే।
త్వయా సుశీలవ్రతపుణ్యయా కులం
రసముద్ధృతం సాధ్వి పునః కులీనయా ॥ 3-299-44(27533)
మార్కండేయ ఉవాచ। 3-299-45x(2816)
తథా ప్రశస్య హ్యభిపూజ్య చైవ
వరస్త్రియం తామృషయః సమాగతాః।
నరేంద్రమామంత్ర్య సపుత్రభంజసా
శివేన రజగ్ముర్ముదితాః స్వమాలయం ॥ 3-299-45(27534)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి పతివ్రతామాహాత్ంయపర్వణి ఏకోనత్రిశతతమోఽధ్యాయః ॥ 299 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-299-5 భిన్నౌర్విదీర్ణైః। పరుషైః కర్కశైః ॥
3-299-12 కుశలాని చ యాని మే ఇతి ధ.పాఠః ॥
3-299-18 శాంతాయాం ప్రసన్నాయాం ॥
3-299-29 విరాత్రే బహురాత్రే కాలే ఆగతం ఆగమనం ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.